نامه شرق

پاییز حتمی پدرسالار

منبع:مهرنامه شماره ۱۱،اردیبهشت ۱۳۹۰


گابریل گارسیا مارکز در رمان خود «پاییز پدر سالار» رفتار یک دیکتاتور را موقعی که مورد تهدید جدی قرار می‌گیرد زیر ذره‌بین قرار می‌دهد و وضعیت روانی «انکار کامل» را شرح می‌دهد. مستبد پاییز پدر سالار
در روزهای اوج، ایمان دارد که یک قهرمان ملی است اما در مواجهه با شورش، او گناه را به گردن «دست‌های خارجی و مرموز» می‌اندازد. او واقعا نمی‌تواند این شورش علیه حاکمیت نیکخواه اما مستبدانه‌اش را درک کند.

ادامه مطلب

آیا دیکتاتورها دیوانه‌اند؟

 منبع: مهرنامه شماره ۱۱، اردیبهشت ۱۳۹۰

شاید هیچ‌وقت نفهمیم که در روزهای آخر ریاست جمهوری حسنی مبارک بر سر او چه می‌گذشت؛ چگونه او که این همه در برابر فشار برای استعفا مقاومت  می‌کرد ناگهان به آن تن داد و قدرت را واگذار کرد. با این حال روان‌شناسان و متخصصان علوم سیاسی که در مورد دیکتاتورها و مستبدان پیش از او تحقیق کرده‌اند می‌گویند می‌توانند ذهن کسی مثل او را، که سه دهه مصر را در کنترل خود داشت، بخوانند.
ادامه مطلب

آیا شما هم می‌توانید دیکتاتور شوید؟

 
منبع : مهرنامه شماره ۱۱، اردیبهشت ۱۳۹۰

شباهت‌ها و تفاوت‌های مستبدان و زیردستانشان

دیکتاتورهای به شدت دگرآزار (سادیست) مثل صدام حسین وجوزف‌استالین خصایص مشترکی دارند – خودشیفتگی شدید و پارانویا - که همیشه در انسان‌های معمولی به این شدت دیده نمی‌شود. اما دیکتاتورهای مستبد مثل حسنی مبارک چه؟ آیا یک آدم معمولی و خیرخواه می‌تواند به یک رهبر خودکامه سرکوب‌گر تبدیل شود؟

ادامه مطلب

ریشه‌های پوپولیسم در روحیه ایرانی

محمود سریع‌القلم: یکی دیگر از ویژگی‌های پوپولیسم، نپذیرفتن تفاوت‌هاست. پوپولیسم همه را یکسان می‌انگارد و انسان‌ها را در یک چارچوب مشترک می‌بیند. در حالی که در عملکرد امام موسی صدر شاهدیم که هر فرد و گروه و طایفه‌یی جایگاه خاص خودش را دارد. ایشان روش‌های متفاوت با افراد متفاوت داشت. در حالی که پوپولیست‌ها به دنبال یکسان‌سازی و یک شکل‌سازی هستند. پوپولیست‌ها به دنبال تعمیم دادن هستند.

 

هفتمین درس گفتار «اندیشه و عمل» امام موسی صدر، با موضوع «امام موسی صدر، ستیز با پوپولیسم»، با سخنرانی دکتر محمود سریع القلم برگزار شد.

ادامه مطلب

او نماد سازش و بخشش بود نه دشمنی و نفرت

راجر ساوت‌هال: او همیشه قادر به تمایز افراد ستمگر به عنوان نوع بشر از لابه‌لای خود سیستم ظلم و ستم بود. برای ماندلا، از بین بردن سیستم ستمگر از نابودی افراد ستمگر مهم‌تر بود. این تغییر، مسلما محصول همین تفکر است.

ادامه مطلب

اختلاف‌ها را با قواعد اخلاقی رفع کنیم

مصطفی ملکیان: بزرگ­ترین مشکل جامعه­ ی ما و علت­ العلل مشکلات جامعه ­ی ما مشکلات فرهنگی است. ام­ الفساد مشکلات ما، مشکلات فرهنگی است. برخلاف برخی سوسیالیست­ها که معتقدند بزرگترین مشکل جامعه مشکلات اقتصادی حاکم بر جامعه است یا برخی متفکران لیبرال که مشکلات سیاسی حاکم بر جامعه را بزرگ­ترین مشکل جامعه می­دانند، من معتقدم با وجود اینکه هم اقتصاد بسیار مهم است و هم سیاست، اما آن چیزی که اقتصاد یا سیاست را به پیش می­برد یا به عقب می­راند، مسائل فرهنگی است.

ادامه مطلب

مجرمانه هایی که محرمانه می شوند!

اگر در ایتالیا، فرانسه یا آمریکا ارتباطات خارج از عرف یک مقام سیاسی ، احتمال "مجرمانه" بودنش می رود، اما لااقل امید به محرمانه نماندن آن بسیار است. در حالیکه در ایران ، چنین موضوعاتی حالت برعکس پیدا کرده و در حالیکه احتمال مجرمانه بودن آن بسیار است، بیشتر جنبه محرمانه و "غیرقابل عنوان" پیدا میکند!

ادامه مطلب

کانون های توسعه نیافتگی

گفت‌وگو با دکتر محمود
سریع‌القلم
با بحث توسعه به عنوان محوری‌ترین دغدغه دکتر سریع‌القلم از کتاب «عقلانیت و آینده توسعه‌یافتگی» آشنایی داشتیم و در آثار و گفتار شما اهمیت موضوع فرهنگ اجتماعی و سیاسی و نسبتش با موضوع توسعه را دیده بودیم؛ آنچه در کتاب اخیر شما یعنی اقتدارگرایی ایرانی در عصر
قاجار حائز اهمیت بود، رویکرد شما به تاریخ بود، سوال نخست در همین مورد بود، ضرورت و اهمیت تاریخ در پروژه شما چه بود؟ چرا به تاریخ
پرداختید؟


موضوع اول کشور ما، ناکارآمدی است. اگر درجاتی از
کارآمدی به صورت تدریجی تحقق یابد، مسائل بعدی ما در یک پروسه‌یی بهبود می‌یابد.
ادامه مطلب

تقدیم به سیاستمداران

عصرایران - دکتر محمود سریع القلم در
ابتدای کتاب "ایران و جهانی شدن" آن را به
سیاستمداران آینده ایرانی تقدیم کرده و نوشته است:

تقدیم به سیاستمداران
آینده ایرانی


که خدمت را بر قدرت مقدم می دارند؛

که خارج از
حوزه تخصصی خود، سمتی را قبول نکرده اند؛

که قبل از آنکه به مقامی برسند، از
نعمت علو طبع برخوردار شده اند؛

که قبل از آنکه به مردم خدمت کنند، درون خود
را صیقل داده اند؛

که خداپرستی و توجه آنها به ماوراءالطبیعه بی هیاهو
است؛

که برای هنر، موسیقی، تئاتر و شمع وقت می گذارند؛

که دست همه
شهروندان ایرانی با دیدگاه های مختلف را می فشارند؛

که ظرفیت روانی یک ربع
نگاه کردن به یک گل را دارند؛

که تسلط آنها به یک زبان زنده دنیا مانند
فارسی آنهاست،

که دغدغه تدبیر، دقت و آینده نگری در کشورداری را
دارند؛

که سخن، رفتار و واکنش های آنان با تعادل گره خورده است؛

که
تنها در حد ضرورت، در رسانه ها ظاهر می شوند؛

که در مذاکره با بیگانگان
برای منافع کشور، از تعداد پلک زدن های طرف مقابل، تحلیل استخراج می
کنند؛

که زندگی را با قدرت، سیاست و سمت مساوی نمی دانند.